Σάββατο, 11 Μαρτίου 2017

Τα Σχολεία Αγρού ως εργαλείο για την προστασία και αξιοποίηση των ελληνικών φυτικών ειδών

 Στο αγρόκτημα του Ινστιτούτου Γενετικής Βελτίωσης και Φυτογενετικών Πόρων στη Θέρμη Θεσσαλονίκης και στο Βαλκανικό Βοτανικό Κήπο στα Κρούσσια υλοποιείται το έργο με τίτλο: «Πρόγραμμα εκπαίδευσης για τη διατήρηση και αξιοποίηση ειδών της ελληνικής χλωρίδας στο πλαίσιο των Σχολείων Αγρού» το οποίο ξεκίνησε τον Ιανουάριο του 2016 και θα ολοκληρωθεί το Δεκέμβριο του 2016. Το έργο επιχειρεί να προσφέρει ολοκληρωμένη γνώση σχετικά με την αναπαραγωγή, καλλιέργεια και μεταποίηση των ελληνικών αρωματικών και φαρμακευτικών φυτών (ΑΦΦ). Απευθύνεται σε άνεργα μέλη Κοινωνικής Συνεταιριστικής Επιχείρησης (ΚΟΙΝΣΕΠ) που ενδιαφέρονται να δραστηριοποιηθούν επιχειρηματικά στον τομέα των αρωματικών και φαρμακευτικών φυτών και συγκεκριμένα στα μέλη των ΚΟΙΝΣΕΠ «ΟΙΚΑΔΕ» και «Αμάλθεια».
Το πρόγραμμα υποστηρίζεται από το Εργαστήριο Προστασίας, Διατήρησης και Αξιοποίησης Αυτοφυών και Ανθοκομικών Ειδών και στο τέλος του προγράμματος οι συμμετέχοντες θα πιστοποιηθούν από τη Γενική Διεύθυνση Εκπαίδευσης & Κατάρτισης του ΕΛΓΟ-Δήμητρα.
Οι εκπαιδευόμενοι έχουν την ευκαιρία, μέσα από μαθήματα στο εργαστήριο, στο θερμοκήπιο και στον αγρό και τα οποία συμπληρώνονται με διαλέξεις, στο πλαίσιο ενημερωτικών σεμιναρίων, από ειδικούς επιστήμονες από τον χώρο του ΕΛΓΟ, του ΑΠΘ, άλλων φορέων και εταιρειών, να μαθαίνουν τη διαδικασία της αναπαραγωγής, της καλλιέργειας και της μεταποίησης των σημαντικότερων ΑΦΦ σε φυσικές συνθήκες.
Έτσι, μπορούν να αναπτύξουν τις διαχειριστικές τους δεξιότητες και να προετοιμαστούν επιχειρηματικά για την εφαρμογή στην πράξη γνώσεων καθετοποιημένης αξιοποίησης των ελληνικών ΑΦΦ (ρίγανη, φασκόμηλο, τσάι του βουνού κ.ά.) και καρπών (αγριοτριαντάφυλλο, χαρουπιά), καθώς και της χρήσης τους στη βιομηχανία τροφίμων και καλλυντικών.
Η ιδέα του προγράμματος στηρίζεται στα αποτελέσματα των πρώτων Σχολείων Αγρού στην Ελλάδα τα οποία εφαρμόστηκαν για πρώτη φορά το 2015, στο πλαίσιο χρηματοδοτούμενης έρευνας (ΑΓΡΟΕΤΑΚ) που υλοποιήθηκε στο Ινστιτούτο Γενετικής Βελτίωσης και Φυτογενετικών Πόρων του Ελληνικού Γεωργικού Οργανισμού (ΕΛΓΟ) - Δήμητρα, με επιστημονικά υπεύθυνη τη Δρ. Γεωργικής Εκπαίδευσης Χρυσάνθη Χαρατσάρη.
Σε Διεθνές επίπεδο, τα Σχολεία Αγρού ξεκίνησαν το 1989 με πρωτοβουλία του Οργανισμού Τροφίμων και Γεωργίας (FAO), σε παραγωγούς ρυζιού στην Ινδονησία. Σε αντίθεση με άλλες μεθόδους εκπαίδευσης, τα Σχολεία Αγρού στηρίζονται στη μάθηση μέσα από την πράξη και τον πειραματισμό. Σκοπός τους είναι να βοηθήσουν τους εκπαιδευόμενους να αποκτήσουν εξειδικευμένη γνώση, να βελτιώσουν τις δεξιότητές τους και να αναπτύξουν την κριτική τους σκέψη.
Θεωρούμε σημαντική την εφαρμογή αυτής της καινοτόμου δράσης σε παρόμοιες οργανώσεις σε όλη την Ελλάδα. Με παρόμοιες δραστηριότητες θα μπορούσε η χώρα μας να αντιμετωπίσει την κρίση αξιοποιώντας μοναδικά πλεονεκτήματα και πόρους που διαθέτει.

Τετάρτη, 22 Φεβρουαρίου 2017

Σποροφύτευση βελανιδιάς στα καμένα!

Η μόνη λύση για τις πυρκαγιές και η πραγματική λύση για την κλιματική αλλαγή: απέναντι στα δάση των ανεμογεννητριών που φυτεύουν οι Μεγαλοεργολάβοι της «Πράσινης Ανάπτυξης» ας αντιτάξουμε την δημιουργία πραγματικών δασών μέσω της σποροφύτευσης βελανιδιών!

Ας μην περιμένουμε από τους ανευθυνοϋπεύθυνους πολιτικούς μας «άρχοντες» να πάρουν τους κασμάδες και τα τσαπάκια τους για να φυτέψουν πευκάκια στα καμένα μπροστά από τις τηλεοπτικές κάμερες του ΣΚΑΪ ! Ας αναλάβουμε δράση τώρα εμείς: οι Πολίτες και οι Συλλογικοί μας φορείς! Η λύση είναι μία και χωρίς μεγάλο κόστος: Σποροφύτευση Βελανιδιών!
Η αποκατάσταση των καμένων εκτάσεων με βελανιδιές μπορεί να βελτιώσει αισθητά το μικροκλίμα της περιοχής, να περιορίσει τις πυρκαγιές και να κάνει το έργο της πυρόσβεσης πολύ πιο εύκολο. Πρόκειται για λύση που αφορά όλη τη νότια Ευρώπη, που έτσι κι αλλιώς παλαιότερα καλυπτόταν από τεράστια βελανιδοδάση, και παρά τις «φιλότιμες προσπάθειες» του Ελληνικού Κράτους να τα εξαφανίσει παντελώς, υπολείμματά τους συναντούμε ακόμη σε όλη την Ελλάδα!

Γιατί οι βελανιδιές;

1. Καίγονται πιο αργά. Τα περισσότερα είδη βελανιδιάς, εκτός από το πουρνάρι, καίγονται πιο δύσκολα από τα πεύκα που συνήθως η πολιτεία χρησιμοποιεί στις αναδασώσεις. Οι αναδασώσεις με πεύκα και γενικότερα με τα κωνοφόρα οδηγούν με μαθηματική ακρίβεια στην ερημοποίηση και την καταστροφή αφού αρπάζουν φωτιά πολύ εύκολα σε αντίθεση με την βελανιδιά που είναι πολύ πιο βραδυφλεγής.
2. Φυτρώνουν παντού. Η βελανιδιά είναι από τα λιγοστά πλατύφυλλα δέντρα που μπορούν να φυτρώσουν πάνω σε καθαρά βραχώδεις περιοχές. Αυτό αποδεικνύεται από την παρουσία της περιοχές όπως το Ξηρόμερο της Αιτωλοακαρνανίας αλλά και στις Κυκλάδες όπως Τζια, Κύθνος, Τήνος ή Νάξος.
3. Αποθηκεύουν νερό. Χάρη στο τεράστιο ριζικό σύστημα που αναπτύσσει, η βελανιδιά λειτουργεί σαν μια μεγάλη αποθήκη νερού. Με την διαπνοή των φύλλων αυξάνει την υγρασία στο περιβάλλον και ταυτόχρονα ψύχει την ατμόσφαιρα.
4. Φέρνουν βροχές. Όπως το νερό φέρνει νερό, έτσι και οι μεγάλες εκτάσεις με Δρυοδάση φέρνουν βροχή. Μπορούν, έτσι, να παίξουν σημαντικό ρόλο στον κύκλο του νερού αυξάνοντας τις βροχοπτώσεις και εμπλουτίζοντας τον υδροφόρο ορίζοντα. Μιλάμε, άρα, για μία άμεση βελτίωση του μικροκλίματος ως λύση στην κλιματική αλλαγή. Έτσι, δεν διορθώνεται απλώς μία συνέπεια της κλιματικής αλλαγής αλλά ανεβαίνουμε στην κορυφή της πυραμίδας και λύνουμε το μεγάλο αυτό πρόβλημα που ξεκινάει με την αύξηση της θερμοκρασίας.
5. Ευνοούν την βιοποικιλότητα. Η βελανιδιά δημιουργεί πολύ πλούσια οικοσυστήματα. Επιτρέπει και ευνοεί την μεγάλη ποικιλία φυτών και δέντρων στην περιοχή της. Σφενδάμια, κουτσουπιές, φράξοι και πολλά άλλα φυτρώνουν με ευκολία αν έχει δουλευτεί το έδαφος από τις βελανιδιές. Χάρη στα πεσμένα φύλλα του φθινοπώρου που με την πάροδο των χρόνων δημιουργούν ένα πλούσιο χούμους που ακόμη και σε πετρώδεις περιοχές ευνοούν την εγκατάσταση και άλλων φυτών. Αντίθετα, οι πευκώνες δημιουργούν πολύ φτωχά οικοσυστήματα αφήνοντας ελάχιστα άλλα φυτά να φυτρώσουν στις περιοχές τους.
6. Ξαναφυτρώνουν αν καούν. Ακόμα και σε περίπτωση πυρκαγιάς, η βελανιδιά μπορεί χάρη στο βαθύ της ριζικό σύστημα να βγάλει νέους βλαστούς χωρίς να έχει ανάγκη από τεχνητή αναδάσωση.
7. Ο μύθος των ταχυαυξών ειδών πεύκου… Λένε για την βελανιδιά ότι μεγαλώνει αργά. Είναι μύθος. Σε συγκεκριμένο τεστ που έγινε στον Υμηττό της Αττικής υπάρχουν βελανιδιές που έχουν το τριπλάσιο μέγεθος από πεύκα της ίδιας ηλικίας.

Παρασκευή, 17 Φεβρουαρίου 2017

Τζορντάνο Μπρούνο

 

"Πάλεψα, και αυτό είναι πολύ. Νόμιζα ότι θα μπορούσα να κέρδιζα... μα η φύση και η τύχη αναχαίτισαν την προσπάθεια μου. Αλλά είναι ήδη αρκετό που αγωνίστηκα. Πήρα αυτό που ήταν εφικτό, και που κανένας μελλοντικός αιώνας δεν θα μπορέσει να μου το αρνηθεί. Αυτό που ο νικητής πράγματι κέρδισε: Ότι δεν φοβήθηκα το θάνατο, δεν υποτάχτηκα σε κανέναν της γεννιάς μου, ότι προτίμησα έναν γενναίο θάνατο από μια φοβισμένη ζωή".

Τζορντάνο Μπρούνο
(1/1/1548 - 17/2/1600)

Τρίτη, 14 Φεβρουαρίου 2017

Lewis Mumford: Ο σύγχρονος μύθος του "τεχνολογικού ανθρώπου".

"Η τεράστια μεταβολή που η μηχανή έχει επιφέρει στο φυσικό μας περιβάλλον είναι ίσως μακροπρόθεσμα λιγότερο σημαντική από την πνευματική συμβολή αυτού, στον πολιτισμό μας."
Lewis Mumford


"Η παραπλανητική άποψη ότι ο άνθρωπος είναι πρωτίστως ζώο που κατασκευάζει εργαλεία και οφείλει την υπέρμετρη νοητική του ανάπτυξη σε μεγάλο βαθμό στη μακρά του μαθητεία στην κατασκευή εργαλείων, δεν θα παραμεριστεί εύκολα. Όπως άλλες εύλογες καυχησιές, ξεφεύγει από την ορθολογική κριτική, ιδίως αφού κολακεύει τη ματαιοδοξία του νεοτερικού σιδερόφρακτου φαντάσματος, του «Τεχνολογικού ανθρώπου». Κατά την περασμένη πεντηκονταετία, η βραχεία εποχή μας έχει περιγραφεί ως Εποχή της Μηχανής, Εποχή της Ισχύος, Εποχή του Χάλυβα, Εποχή του Μπετόν, Εποχή του Αέρα, Ηλεκτρονική Εποχή, Πυρηνική Εποχή, Πυραυλική Εποχή, Εποχή του Κομπιούτερ, Εποχή του Διαστήματος, Εποχή του Αυτοματισμού. Δύσκολα θα μαντεύαμε από τέτοιους χαρακτηρισμούς ότι αυτοί οι πρόσφατοι τεχνολογικοί θρίαμβοι αποτελούν μόνον ένα κομμάτι του τεράστιου αριθμού υψηλά διαφοροποιημένων συνιστωσών που εισέρχονται στη σημερινή τεχνολογία, και μόνον ένα απειροελάχιστο μέρος της όλης κληρονομιάς της ανθρώπινης κουλτούρας. Αν εξαλειφόταν μόνο μία φάση του μακρινού ανθρώπινου παρελθόντος μας -οι σωρευτικές εφευρέσεις του παλαιολιθικού ανθρώπου, αρχής γενομένης από τη γλώσσα- όλα αυτά τα νέα επιτεύγματα θα ήταν χωρίς αξία. Αυτά για την κουλτούρα μας, που καυχιόμαστε ότι δημιουργήθηκε μέσα σε μια γενιά.
Ο διευρυμένος έλεγχος που ασκούμε σε εξωανθρώπινη ενέργεια, που σημαδεύει την πρόσφατη περίοδο, μαζί με την πλήρη ανασυγκρότηση του ανθρώπινου περιβάλλοντος, που άρχισε πριν πέντε χιλιάδες χρόνια, είναι και τα δύο, σχετικώς ήσσονα συμβάντα στην παμπάλαια μεταμόρφωση του ανθρώπου. Ο κυριότερος λόγος για τον οποίο υπερτιμούμε τη σημασία των εργαλείων και των μηχανών είναι ότι οι πιο σημαντικές πρώιμες εφευρέσεις του ανθρώπου, στην τελετουργία, την κοινωνική οργάνωση, τα ήθη και τη γλώσσα, δεν άφησαν υλικά υπολείμματα ενώ τα πέτρινα εργαλεία μπορούν να συνδεθούν με τα αναγνωρίσιμα κόκαλα ανθρωποειδών για τουλάχιστον πεντακόσιες χιλιάδες χρόνια.
Αλλά αν τα εργαλεία ήταν πράγματι κεντρικής σημασίας για την νοητική ανάπτυξη πέρα από τις καθαρά ζωικές ανάγκες, πως συμβαίνει και πρωτόγονοι λαοί, όπως οι Βουσμάνοι της Αυστραλίας που έχουν την πιο υποτυπώδη τεχνολογία, επιδεικνύουν εντούτοις εκλεπτυσμένα θρησκευτικά τελετουργικά, μία εξαιρετικά περίπλοκη συγγενική οργάνωση και μία σύνθετη και διαφοροποιημένη γλώσσα; Γιατί, επιπλέον, υψηλά αναπτυγμένες κουλτούρες, όπως των Μάγια, των Αζτέκων, των Περουβιανών, χρησιμοποιούσαν μόνο τον απλούστερο χειρωνακτικό εξοπλισμό, αν και ήταν ικανοί να κατασκευάζουν έξοχα σχεδιασμένα έργα μηχανικής και αρχιτεκτονικής, όπως ο δρόμος για Μάτσου Πίτσου ή το ίδιο το Μάτσου Πίτσου; Και πως συμβαίνει οι Μάγια, που δεν είχαν μηχανές ούτε ζώα έλξης, να ήταν όχι μόνο μεγάλοι καλλιτέχνες αλλά και άριστοι στους δυσνόητους μαθηματικούς υπολογισμούς;

Τρίτη, 31 Ιανουαρίου 2017

Η Ευρώπη είναι έννοια αντίθετη της Δύσης.


"Στην πραγματικότητα, δεν υπάρχει πλέον τέτοιο πράγμα όπως αυτό που αποκαλούμε ενιαία “Δύση”, όπως ακριβώς δεν υπάρχει ομοιογενής "Ανατολή". Όσο για την έννοια της “χριστιανικής Δύσης”, αυτή έχει χάσει κάθε νόημα από τότε που η Ευρώπη βυθίστηκε στην αδιαφορία και στον “πρακτικό υλισμό” και λαμβάνοντας υπ’ όψιν το γεγονός ότι η θρησκεία έχει γίνει προσωπική υπόθεση. Η Ευρώπη και η Δύση έχουν γίνει έννοιες εντελώς ασύνδετες μεταξύ τους, σε σημείο που το να υπερασπίζεται κανείς την Ευρώπη σημαίνει συνήθως να αγωνίζεται εναντίον της Δύσης. Δεν υπάρχει πλέον καμία σύνδεση με οποιαδήποτε γεωγραφική περιοχή, πόσο μάλλον πολιτιστικά, η λέξη “Δύση” θα πρέπει να ξεχαστεί για τα καλά."
Αλαίν ντε Μπενουά