Παρασκευή, 17 Φεβρουαρίου 2017

Τζορντάνο Μπρούνο

 

"Πάλεψα, και αυτό είναι πολύ. Νόμιζα ότι θα μπορούσα να κέρδιζα... μα η φύση και η τύχη αναχαίτισαν την προσπάθεια μου. Αλλά είναι ήδη αρκετό που αγωνίστηκα. Πήρα αυτό που ήταν εφικτό, και που κανένας μελλοντικός αιώνας δεν θα μπορέσει να μου το αρνηθεί. Αυτό που ο νικητής πράγματι κέρδισε: Ότι δεν φοβήθηκα το θάνατο, δεν υποτάχτηκα σε κανέναν της γεννιάς μου, ότι προτίμησα έναν γενναίο θάνατο από μια φοβισμένη ζωή".

Τζορντάνο Μπρούνο
(1/1/1548 - 17/2/1600)

Τρίτη, 14 Φεβρουαρίου 2017

Lewis Mumford: Ο σύγχρονος μύθος του "τεχνολογικού ανθρώπου".

"Η τεράστια μεταβολή που η μηχανή έχει επιφέρει στο φυσικό μας περιβάλλον είναι ίσως μακροπρόθεσμα λιγότερο σημαντική από την πνευματική συμβολή αυτού, στον πολιτισμό μας."
Lewis Mumford


"Η παραπλανητική άποψη ότι ο άνθρωπος είναι πρωτίστως ζώο που κατασκευάζει εργαλεία και οφείλει την υπέρμετρη νοητική του ανάπτυξη σε μεγάλο βαθμό στη μακρά του μαθητεία στην κατασκευή εργαλείων, δεν θα παραμεριστεί εύκολα. Όπως άλλες εύλογες καυχησιές, ξεφεύγει από την ορθολογική κριτική, ιδίως αφού κολακεύει τη ματαιοδοξία του νεοτερικού σιδερόφρακτου φαντάσματος, του «Τεχνολογικού ανθρώπου». Κατά την περασμένη πεντηκονταετία, η βραχεία εποχή μας έχει περιγραφεί ως Εποχή της Μηχανής, Εποχή της Ισχύος, Εποχή του Χάλυβα, Εποχή του Μπετόν, Εποχή του Αέρα, Ηλεκτρονική Εποχή, Πυρηνική Εποχή, Πυραυλική Εποχή, Εποχή του Κομπιούτερ, Εποχή του Διαστήματος, Εποχή του Αυτοματισμού. Δύσκολα θα μαντεύαμε από τέτοιους χαρακτηρισμούς ότι αυτοί οι πρόσφατοι τεχνολογικοί θρίαμβοι αποτελούν μόνον ένα κομμάτι του τεράστιου αριθμού υψηλά διαφοροποιημένων συνιστωσών που εισέρχονται στη σημερινή τεχνολογία, και μόνον ένα απειροελάχιστο μέρος της όλης κληρονομιάς της ανθρώπινης κουλτούρας. Αν εξαλειφόταν μόνο μία φάση του μακρινού ανθρώπινου παρελθόντος μας -οι σωρευτικές εφευρέσεις του παλαιολιθικού ανθρώπου, αρχής γενομένης από τη γλώσσα- όλα αυτά τα νέα επιτεύγματα θα ήταν χωρίς αξία. Αυτά για την κουλτούρα μας, που καυχιόμαστε ότι δημιουργήθηκε μέσα σε μια γενιά.
Ο διευρυμένος έλεγχος που ασκούμε σε εξωανθρώπινη ενέργεια, που σημαδεύει την πρόσφατη περίοδο, μαζί με την πλήρη ανασυγκρότηση του ανθρώπινου περιβάλλοντος, που άρχισε πριν πέντε χιλιάδες χρόνια, είναι και τα δύο, σχετικώς ήσσονα συμβάντα στην παμπάλαια μεταμόρφωση του ανθρώπου. Ο κυριότερος λόγος για τον οποίο υπερτιμούμε τη σημασία των εργαλείων και των μηχανών είναι ότι οι πιο σημαντικές πρώιμες εφευρέσεις του ανθρώπου, στην τελετουργία, την κοινωνική οργάνωση, τα ήθη και τη γλώσσα, δεν άφησαν υλικά υπολείμματα ενώ τα πέτρινα εργαλεία μπορούν να συνδεθούν με τα αναγνωρίσιμα κόκαλα ανθρωποειδών για τουλάχιστον πεντακόσιες χιλιάδες χρόνια.
Αλλά αν τα εργαλεία ήταν πράγματι κεντρικής σημασίας για την νοητική ανάπτυξη πέρα από τις καθαρά ζωικές ανάγκες, πως συμβαίνει και πρωτόγονοι λαοί, όπως οι Βουσμάνοι της Αυστραλίας που έχουν την πιο υποτυπώδη τεχνολογία, επιδεικνύουν εντούτοις εκλεπτυσμένα θρησκευτικά τελετουργικά, μία εξαιρετικά περίπλοκη συγγενική οργάνωση και μία σύνθετη και διαφοροποιημένη γλώσσα; Γιατί, επιπλέον, υψηλά αναπτυγμένες κουλτούρες, όπως των Μάγια, των Αζτέκων, των Περουβιανών, χρησιμοποιούσαν μόνο τον απλούστερο χειρωνακτικό εξοπλισμό, αν και ήταν ικανοί να κατασκευάζουν έξοχα σχεδιασμένα έργα μηχανικής και αρχιτεκτονικής, όπως ο δρόμος για Μάτσου Πίτσου ή το ίδιο το Μάτσου Πίτσου; Και πως συμβαίνει οι Μάγια, που δεν είχαν μηχανές ούτε ζώα έλξης, να ήταν όχι μόνο μεγάλοι καλλιτέχνες αλλά και άριστοι στους δυσνόητους μαθηματικούς υπολογισμούς;

Τρίτη, 31 Ιανουαρίου 2017

Η Ευρώπη είναι έννοια αντίθετη της Δύσης.


"Στην πραγματικότητα, δεν υπάρχει πλέον τέτοιο πράγμα όπως αυτό που αποκαλούμε ενιαία “Δύση”, όπως ακριβώς δεν υπάρχει ομοιογενής "Ανατολή". Όσο για την έννοια της “χριστιανικής Δύσης”, αυτή έχει χάσει κάθε νόημα από τότε που η Ευρώπη βυθίστηκε στην αδιαφορία και στον “πρακτικό υλισμό” και λαμβάνοντας υπ’ όψιν το γεγονός ότι η θρησκεία έχει γίνει προσωπική υπόθεση. Η Ευρώπη και η Δύση έχουν γίνει έννοιες εντελώς ασύνδετες μεταξύ τους, σε σημείο που το να υπερασπίζεται κανείς την Ευρώπη σημαίνει συνήθως να αγωνίζεται εναντίον της Δύσης. Δεν υπάρχει πλέον καμία σύνδεση με οποιαδήποτε γεωγραφική περιοχή, πόσο μάλλον πολιτιστικά, η λέξη “Δύση” θα πρέπει να ξεχαστεί για τα καλά."
Αλαίν ντε Μπενουά

Τρίτη, 20 Δεκεμβρίου 2016

«Το Μυστικό Ρόδο» Γουήλιαμ Γέητς

Ο Γέητς συγκαταλέγεται ανάμεσα στους κορυφαίους λογοτέχνες του 20ου αιώνα, έχοντας γράψει ποιητικές συλλογές, διηγήματα, θεατρικά έργα αλλά και δοκίμια. Το βιβλίο του Ιρλανδού συγγραφέα που κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Κλέος είναι «Το Μυστικό Ρόδο». Πρόκειται για μια συλλογή διηγημάτων ρομαντικής φανταστικής λογοτεχνίας που ξεκινά με ένα ποίημα και δημοσιεύεται για πρώτη φορά ολοκληρωμένη στην χώρα μας. Πρωτοκυκλοφόρησε το 1897 όταν ο Γέητς βρισκόταν στην ωρίμανση της πρώτης λογοτεχνικής του εποχής. Ήταν τότε που οι ρομαντικές του καταβολές είχαν αρχίσει να μπολιάζονται με επιρροές του Συμβολισμού ενώ και τα υπόλοιπα κεντρικά γνωρίσματα της πνευματικής του συγκρότησης, όπως το ενδιαφέρον για τον αποκρυφισμό και για την ιδεολογία της ιρλανδικής παραδοσιοκρατίας, αναδύονταν στο επίκεντρο των ενδιαφερόντων του. Αναμφίβολα «Το Μυστικό Ρόδο» αποτελεί ένα δείγμα της παλιάς, αληθινής λογοτεχνίας του φανταστικού.
kleospublications@gmail.com